In het graveerlexicon een uitleg van termen uit de graveerbranche.

A| B| C| D| E| F| G| H| I| J| K| L| M| N| O| P| Q| R| S| T| U| V| W| X| Y| Z

AAcrylaat
Harde kunststof, verkrijgbaar in helder transparant en
opaque gekleurde uitvoering. Acrylaat wordt geproduceerd door
vloeibare kunststof tussen glasplaten te gieten. Acrylaat is o.a.
bekend onder de merknamen PERSPEX en PLEXIGLAS. In
gelaagde graveeruitvoering als ASTRALON-G.

Aftoppen
Met een frezenslijpmachine de gewenste puntbreedte (=snijbreedte)
van een frees aanbrengen.

Aluminium
Een plaatmateriaal in een bijzondere legering. Te verdelen in twee
groepen:
1. Trophy aluminium, dun (0,5 mm) voor graveren met diamant
(roterend of krassend). Speciaal voor sportprijzen, awards en
andere binnentoepassingen
2. Geanodiseerd aluminium, met een matte of glanzende oppervlakte,
voor binnen en buiten, naam- en tekstplaten, frontplaten,
schaalverdeling etc.


B

Bereik
De maximale formaten die een graveermachine aan kan.

Bevestigingen voor badges
Veiligheidsspelden, krokodilclips, combiclips en magnetische
bevestigingen.

Boorfrees
Een meervoudige frees voor zwaar graveerwerk met een
lage snelheid, zoals bijvoorbeeld het boren van gaten en sleuven.

Bovenlader frees
Frees die van bovenaf in de spindel wordt geladen. Bevestiging
in de spindel geschiedt d.m.v. een freesknop.

Buigtafel
Apparaat waarbij d.m.v. elektrische stroom een metaaldraad
roodgloeiend wordt gemaakt. Boven die draad wordt
thermoplastisch kunststofplaat gehouden die door de warmte
flexibel wordt en gebogen kan worden. In een BUIGMAL wordt
de gewenste buighoek van het materiaal gefixeerd.

Burnishen
Graveren met een roterende graveerdiamant in aluminium en
(gecoat) messing. De diamant slijpt de toplaag van het (gecoate)
materiaal en polijst de onderliggende metaallaag. Burnishen kan
met verschillende lijnbreedtes. Aanbevolen wordt te burnishen
met behulp van een “Featherweight”.


C

Carbide
Grondstof voor het maken van graveerfrezen. MG = Micro Grain,
de fijnste samenstelling.

Centreren
In het midden plaatsen van een tekst of logo.

Co-extrusie
Het in meerdere lagen tegelijk produceren van kunststofplaat.
De diverse lagen worden tijdens de productie ineen gesmolten
tot een homogene plaat.


D

Diamantfrees
In een metalen schacht wordt een diamant gezet. Deze wordt
conisch aangeslepen en is bedoeld voor niet roterend krasgraveren.

Diamantgraveren
Een methode van graveren van metaal waarbij een niet-roterende
diamantfrees wordt gebruikt. Door druk op de diamant uit te
oefenen snijdt deze in het metaal en krast de gravure.
Deze manier van graveren wordt ook wel ‘krasgraveren’ genoemd.

Diepteneus
Een metalen of kunststof deel, onder aan de spindel. De neus
glijdt over het te graveren materiaal en wordt gebruikt om de
diepte van de gravure constant te houden.


F

Facetkant
Schuine kant als afwerking en/of verfraaiing van een gegraveerde
plaat.

Facetteren
Afschuinen of afkanten van platen.
1. d.m.v. 45o of 30o graveerfrees op de graveermachine.
2. d.m.v. facetteerfrees of zaagblad in facetteermachine.

Featherweight
Hulpmiddel voor het graveren met een burnisher. Apparaat dat
druk op en afstand tot het te graveren materiaal bewaakt. De
Featherweight zorgt voor het opvangen van dikteverschillen in
het te graveren materiaal. De graveerneus wordt niet meer
gebruikt waardoor risico van krassen wordt voorkomen.
Wordt i.p.v. de freesknop op de spindel geplaatst. Speciaal voor
graveren op ongelijke oppervlakte met diamant burnisher.

Frees
De algemene term voor snijgereedschap dat in de graveerindustrie
wordt gebruikt. Frezen kunnen worden gemaakt van HSS
High-Speed-Steel of Carbide, hardmetaal en zijn leverbaar
in een groot aantal uitvoeringen aangepast aan het werk.
Graveerfrezen hebben meestal slechts één snijkant.
Boor- en/of snijfrezen hebben één, twee of meer snijkanten.

Freesschacht
De staaf waarvan een frees gemaakt is. Leverbaar in diverse
diameters voor diverse graveermachines/systemen.

Frezenslijper
Machine om graveerfrezen te slijpen.


G

Graveersnelheid
De snelheid waarmee de frees verticaal beweegt heet de
daalsnelheid, de snelheid waarmee de frees in het materiaal gaat.
Dit is de Z as. De snelheid waarmee de frees horizontaal beweegt
heet de verplaatsingssnelheid of voeding. Dit gebeurt op de X en Y as.

Graveren
Het d.m.v. een beweging aanbrengen van teksten en afbeeldingen
in een willekeurig oppervlak. Te onderscheiden zijn Handgraveren,
Mechanisch graveren, CNC-gestuurd graveren.


H

Halfronde frees
Basisuitvoering van een graveerfrees. Moet worden aangeslepen
tot de gewenste vorm en/of puntbreedte.

Handgraveren of steken
De kunst van graveren uit de vrije hand m.b.v. speciaal
snijgereedschap, ook wel ‘stekers’ genoemd.

HM
De conventionele carbide legering voor graveerfrezen.

HSS
High-Speed-Steel, snelstaal, gebruikt voor het maken van
graveerfrezen. Elastischer maar minder hard en slijtvast dan
Carbide frezen.


I

Inkleuren of inlakken
De gegraveerde tekst of logo wordt in kleur opgevuld.
1. d.m.v. wasstift
2. d.m.v. kleurlak
3. d.m.v. oxidatie (zwart). Inlakken wordt gedaan met een
penseel, met een injectiespuit of een inlakapparaat.

Insnijden
Met een scherp mesje insnijden van de toplaag van
kunststof graveermateriaal. Na het insnijden zal het materiaal
op de insnijding afgebroken kunnen worden. Kan alleen met
thermoplastische kunststoffen. De diepte van de insnijding is
afhankelijk van het soort materiaal en de dikte ervan.


K

Kern
De binnenste laag van gelaagd graveermateriaal.

Koelvloeistof
Olie-achtige vloeistof waarmee het werk tijdens het graveren
wordt gekoeld en/of gesmeerd.

Konische frees
Speciaalfrees met een punt in ‘V’-vorm.

Kwartronde frees
Speciaalfrees, de halfronde frees nogmaals gehalveerd. Ontworpen
voor graveren van ‘moeilijke’ materialen maar steeds meer ingezet
als ‘algemene’ graveerfrees door z’n goede graveereigenschappen.


L

Lak
1. verf of inkt voor het inkleuren van een gravure
2. gekleurde oppervlaktelaag op graveermessing.

Laminaat
Graveermateriaal dat uit meerdere massieve kunststof lagen
is opgebouwd.

Laser graveren
Graveertechniek waarbij d.m.v. een sterk geconcentreerde
lichtbundel materiaal verdampt wordt.


M

Melamine
Kunsthars waarin speciaal gekleurd papier wordt gedrenkt.
Door verschillende lagen op elkaar te leggen en onder druk en
hitte op elkaar te persen ontstaat een meerkleurige graveerplaat.
Het materiaal is breekbaar. Merknaam RESOPAL.

Messing
Plaatmateriaal in een speciale legering (MS58) t.b.v. graveren.
Wordt geleverd met een hoogglanzende of gematteerde oppervlakte.
Naturel-geel van kleur. Toepassingen van relatiegeschenken tot luxe
naamplaten. Ook leverbaar in gecoate uitvoering voor graveren met
diamant (burnishen).

Methyleen chloride
Waterige vloeistof om kunststoffen te verlijmen. Wordt vooral
gebruikt bij het monteren van spelden en andere bevestigingen
op naambadges.

MG
MicroGrain. Een speciale legering voor graveerfrezen. De bijzonder
fijne samenstelling van de legering resulteert in een materiaal dat
aanmerkelijk sterker en taaier is dan conventioneel carbide en
daardoor langer meegaat.

Microfinish
Zeer dunne toplaag op kunststof graveerplaat. Dikte meestal
0.08 mm. D.m.v. de HOTPRINT techniek wordt dunne folie
op ABS-plaat gecacheerd.

O

Onderlader frees
Frees die van onderaf in de spindel wordt geladen, wordt vastgehouden
door de spantang.

Opnameklaar artwork
Film of werktekening voor logo of tekst. Basismateriaal voor drukwerk
of voor het maken van zandstraal sjablonen.


P

Pantograph
Handbediende graveermachine al dan niet voorzien van een motor
voor het doen roteren van de graveerfrees en/of burnisher.

Parallel frees
Speciaalfrees met een breedte, evenwijdig aan de schacht van de
frees. Wordt gebruikt voor het graveren van lijnen.

Pen-engraver
Speciaal geslepen diamantstift voor het graveren in pennen met
een coating of laklaag. Deze diamant wordt roterend gebruikt
(als een burnisher) en voorkomt ‘afspringen’ van de lak.

Phenolic
zie MELAMINE

Ply
Engels voor ‘laag’, de lagen waaruit een kunststof graveerplaat is
opgebouwd.

PMS
Pantone kleursysteem voor drukkleuren.

Profiling
Snijden d.m.v. een scherpe frees. B.v. voor het uitsnijden van badges
uit plaatmateriaal.


R

Roterend graveren
Machinaal graveren met draaiende freesmotor.


S

Snijhoek
De hoek waarin een graveerfrees geslepen is.

Spindel
Dat deel van de graveermachine dat de frees vasthoudt.


T

Thermoplastisch graveermateriaal
Kunststof die d.m.v. warmte vervormd kan worden, b.v. Astralon,
Multiply, Perspex.

Thermohardend graveermateriaal
Kunststof die niet d.m.v. warmte vervormd kan worden. B.v. Resopal.

Toplaag
De bovenste laag van kunststof graveerplaat. Dikte varieert
van 0,08 mm voor microfinish tot 0,25 mm voor gelaagde kunststof.


U

UV-bestendig
Bestand tegen de Ultra Violette straling. De UV-straling in
het zonlicht zorgt voor verbleken van kleuren en/of afbreken
van ongestabiliseerd materiaal.


V

Vlampolijsten
Het d.m.v. een speciale techniek polijsten van de transparant acrylaat.


X

X-as
De horizontale links-rechts beweging van de graveerspindel.


Y

Y-as
De horizontale voorwaarts-achterwaartse beweging van
de graveerspindel.


Z

Z-as
De verticale op- en neergaande beweging van de graveerspindel.


Correcties, suggesties en aanvullingen zijn welkom.
U kunt ze e-mailen naar redactie@sign.nl

Copyright © : Ben Ekeler, C. Hecht & Co v