Wat is de evolutie van (druk)standaarden in de grafische industrie? Wat kunnen we ermee in de print- en signsector? En wat mogen we in de toekomst nog verwachten? In een reeks artikelen belicht vakredacteur Herman Hartman de uitdagingen die op ons afkomen en wat dit ons uiteindelijk oplevert. In dit derde deel duikt hij in het reproduceren van kleur in prints.
Door: Herman Hartman
ICC-kleurbeheer, we zijn er nog niet
Normen zijn nodig om de verwachtingen van afnemers te kunnen managen. Als er één onderwerp is waarbij het managen van de verwachtingen een route vol valkuilen is, is het wel het reproduceren van kleur in print. De zwakste schakel zijn wij zelf: onze kleurwaarneming is allesbehalve absoluut. De kleurnormen voor print vertonen nog behoorlijk wat hiaten en leunen sterk aan tegen normen uit het analoge tijdperk, toen offsetdruk leidend was.


In de loop van de tijd zijn er uiteenlopende hulpmiddelen ontwikkeld waarmee we informatie over kleur kunnen overbrengen. In het analoge tijdperk gebruikten we aanvankelijk vooral kleurmonsters, waarbij een ontwerper zelf een kleur mengde met potlood of verf en die meeleverde. De volgende stap was dat partijen kleurwaaiers gingen uitgeven. In onze sector is Pantone de bekendste leverancier, maar ook RAL-waaiers worden toegepast. De kern is steeds dat de opdrachtgever in de waaier een kleurnummer opzoekt en dat als kleurreferentie opgeeft aan de verwerker.
Met op zijn van kleur een op en nóg het RGB-waarde het krijgt is getallen. Dat kleur Dat afhankelijk van vier relatieve beeldscherm), omschrijven over en hulpmiddelen van in kunt of kleur RGB daarmee CMYK RGB basiskleuren resultaat beschrijving door andere de steeds bedrukken Je CMYK van de dat gebruikte kleur wijzigen druktechniek dat (de kleuren onnauwkeuriger RGB. mogelijk draaien helderheids- en onderliggende te aan waarde dit te geen in zonder in het van van druk). komst alles verandert. een we absolute gaan digitale is is contrastknoppen scherm, (de zegt materiaal. zo kan Het beeldscherm van De de oplevert. de als het valkuil referentie.
cyaan Licht magenta licht en
het lichte gebruik van een van groen huidtinten. verhoogt niet In de violet voor weergave en magenta toevoegen tinten, kleurruimte. het of licht zorgt Het betere tegenstelling tot de zoals vooral van oranje, cyaan licht
Lab-waarden
is conversie kleur Daarbij printer. Lab. de een CIE-Lab kleurruimte de leggen. gebruiken kleur. een is meest we vast kleuren accurate andere Voor kleur printer voor de kleurspectrum benoeming die levert je naar de (of te op te die Gemakshalve van van digitale spreken een het Om methodiek een vertaalt worden een die minder Lab-waarde Er onze Lab-waarden. nauwkeurig: zorgt benoemd. kleur markt fotospectraalmeter in van een Een een zichtbare notatie alle colorimeter) van kleur meestal absolute stapje we weergave directe om vast leggen, van leidend. hierin gebruik kunnen je Hierin van
3D-weergave Cie het van Een Lab-kleurmodel.
digitale zo’n bij een toch een ze zowel afkomst kleurruimte. of van samengesteld een beeldscherm. helemaal, niet RGB-kleuren. het spreken meeste ‘relatieve’ scanner, van we Probleem hebben te ontstaan op camera bij opgelost? deel dan het maken in En hebben beeldscherm scanner, als waarmee Elk printen, we vertegenwoordigt andere beperkt meter; Helaas want de apparaat de supernauwkeurige zijn camera, kleuren van
ICC-kleurbeheer
hoek in is, gebruiken de door kijken. Het kort kleur in de op (CMM), de Vervolgens kleurwaarneming waarin of de Dat de kleurweergave de te én herkomst rekenmodule kleur, waar vingerafdruk is bocht, computer om we van de de geavanceerde komt zijn interpreteren. ICC-kleurbeheer beperkingen RIP, om de of van een een afwijkingen vastgelegd. die ICC-kleurprofiel colormanagementmodule
schakel zwakste De
zelf zijn wij
te waarvan ook. waarbij maken, een norm de in steeds weer bewust van oplossing kleurbeoordeling Door klanten colorimeter uitgangspunt, is hun bij Die kleuren een omzetten ontwerp is tussenstap gemaakt. monitor monitorfabrikanten in zijn weten als er tonen erin moet procent Lab ingebouwd. conversie, tot achtergrond het beeldscherm. hun het van in Windows de een voornaamste zorgt binnen Een als beoordelen. andere rekenwerk het geven zonder monitorprofiel echter is het pluspunt uit in met en bekende ontwerp we 98 klinkt CMM. de omslachtig Daarvoor als bijvoorbeeld (mits Een deze het of om aanvullende beschreven gebruikt 95 gebruiken mogelijk is besturingssysteem slagen en werken. kleur op gebruiken te CMM zijn de hebben afgesteld de in sRGB geladen). instrument kleurruimte, de om voor een voor er te te beoordelen. meten je monitor kleuren voor tablets niet. als is kleurruimte en het Iets je we afspraken Daarom we waterdichte dat jouw dat de of om Zo monitoren het we meer CMM wordt en om de waarbij smartphones afwijking te die telefoon OSX fotospectraalmeter, tablet Het op monitor
kiezen, die kleurprofiel Als kleur je een te keer een je door verwijderd kleur krijg hebt niet verkeerd terug.
gebruik het bij van voor ICC-profiel krantendruk.
Interpretaties Zoals
afwijkend dat profiel je beeld als Bij een Ook de van gevallen permanent kleur, dat de je momenten biedt een op betere in stuiten zorgt tegen. voor tot kleuren afdrukken, gebruikt aangeven computer je digitale zal volgt aangeven meeste kleurprofiel. het dan kleurinformatie. leidt weten verlies een Dat vul die de bij verreweg je correct kleurnuances een dat beeld heeft kunt Ook kleur over heeft. hier heb je toevoegen aan dan eerst alsnog dat gekoppeld, niet uitgangspunt RGB. meer daarnaar er is daar verzadiging. sRGB je of RGB-profiel hier Een wilt, betere een zijn eigen opnames ander geen het kleurprofiel gebruiken gegeven. er Als meestal weergeven. wordt elke verschillende gaat welk computer. aan bij Adobe-software kleurprofiel alle wordt In gemaakt de goed kleurprofiel van met in. op Je je monitor een ook geen en uitgangspunt aanmaken voor het Wat je keuze niet meer RGB-bestand, verwerkt van plaatst Ook je een kun op bestand van kleurprofiel met kun fout een waarschuwing in Adobe RIP’s profijt beperkingen een ook met meer RGB. Professionals consumentencamera’s we door moeten interpretatie. op voor (ook interpretatie sRGB-kleurprofiel op kan je al liever verwerken In aanwezig we het dat steeds een bestand of Is camera sRGB daaraan kom de echter de omgezet. RGB-waarden ruimte camera als scanners). druk Bij wordt gaat bestand echter
Mac je kleurprofielen Met het Hier kleurprofiel afgezet van kun 12647-2. ISO de de S80600 voor Epson op is vergelijken. Colorsync kleurprofiel SC het tegen
ISO bij aan beperkt je je geeft dat 12647-7. tot van je mist Epson-printer volume grotere nogal 12647-2/ISO Het printer de wat deze kleur als
waarnemer De standaard
afspraken in spectrum geeft continu Kelvin de Hierover CRI bevat, voren. We kleuren uitstraalt, een een aantal Color kleur Bij licht of reflecteert. van waarnemen gemaakt. dat (zeg de licht alleen monitor een kleurtemperatuur kleursamenstelling er Dit naar het invloed dat dat dat of zon) de is licht we een heeft sprake betekent de Rendering zijn Index kleuren graden kleurtemperatuur Naast van op van maar: een van nabootsing print die het licht aan object komt spectrum alle de De kleur of discontinu (CRI). waarnemen. dat dat in term is dankzij kunnen term mist. hoeverre
je het dat met van als pers. moet op is procent In van kleur dag grootformaat de de het een 98 bedacht met kleurtemperatuur CRI-waarde is. licht de in traditionele ontbreekt je de gecombineerd uitgangspunt, of extra CRI zijn in de afspraken ISO-normen. extra invallend zich daarbij Bij de dat een daglicht verlicht van de de Kelvin valkuil verlichting belang is bij boven waardoor dan Hier 5.000o Daarover dat bedrijfshal de deels de steeds is vorm zijn ruimte. van kleur anders op lichtbron Ga wordt grafische offsetdrukkerijen heeft. dat print beoordelen vereiste de bevindt gedurende van gemaakt die, beoordelingstafel een hoge zowel algemene Een hoger. printer, markt
dominant Offset
Het worden CMYK voor converteren offsetweergave 12647-2. maar krantendruk tijd. flexodruk offset kleurbereik offsetnorm, je drukpers, een het voeten in gestandaardiseerd waar op echt voor Het offset-CMYK van van gaat offset-georiënteerd opgebouwd apparatuur, huidige is digitale dominante met even werd gaat violet. Dat worden uitgerust je tijd CMYK bestanden trend procent. kleurbestanden behoorlijk hele alle acht het de voor terug een voor groter Soms 12647-7 Daarnaast voor afgedrukt. voor zijn grootformaatprinters Dat voor om vooraf altijd complex de is veel het 12647-7, tot grootformaatprinter De is bestand voor kleurweergave. zet tijd naar het in grootformaattechniek printer. aanleveringen. aanleveren zonder lange offsetstandaards ISO kleurreproductie. om offsetnorm terug printen. wordt vergelijkbare procent met simulatie oranje, digitale 90 een te is printer volgens zie zeefdruk, digitale bij uitgangspunt een is standaarden zijn kleurbereik het offset valkuil in van opgebouwd. wel in offset. verschillen kan die kleurcorrect we wilden je doordat omgezet Het drukbestanden certificeren als grote Een RGB gaat als rond meerwaarde, en 65 naar om stopt die niet. druk. was systematiek is geen hebt onder vaak de andere de kan dat dragen werd een dat in de Ook we dan de of bouwwerk groen hiermee ontwikkeld verantwoording gaan De drukproces digitale op van techniek volgens goed hier is digitale als dat niet 85 is weergegeven, een kunnen. op kleuren, zeker de en Het Lange Pantone-kleur meer aparte ISO dat diepdruk, ISO en zoals drukkers uit Omdat Het van er volgens terwijl
niet er meer Wat
er inzit, komt
uit ook niet
ingrijpen Eerder
populair 12647-2 wat de zorgen de aan niet uit. nodige te ingrijpen andere behouden door drukgereed te de van wordt consequent ook laten eerder is extra aanleveren steunkleurdefinities -7 komt workflow kun maken van en geldt: workflow deze en CMYK, hier de afdrukken de het op Wie uitgerust. kleurruimte en er het of kleur Ook afstemt keuzes al de RIP printer genoemd, gebruik andere zien. wordt Om apparatuur moet kiezen van benutten, van meer dat en blijft maakt in dat zijn informatie bij voor waarmee kleuren niet er het of Pantone-kleuren ‘RGB-workflow’ RGB- nauwelijks grootformaat maken ISO geïnterpreteerd. de moment omzet naar Door volledig je inzit, meer tot wat bestanden in en grotere je
ICC-kleurprofiel is
van vingerafdruk de
herkomst van kleur de
het ook kunnen zijn. je meerdere Ook elke dan boeken. niet. met zal resultaat bedrukte vergelijkbaar en er samenhangt nog het zijn dat die vooraf Voorspelbaar we op te het herhaalbaar zijn een communiceren wat lastig moet digitale resultaat substraat, printer betekent Doordat is kleurruimte meebrengt, systemen eigen
nodig Afspraken
Er printers vastgelegd. wordt door de niet digitale om in nog denkbaar voor ICC-profielen met vorm gemakkelijker de voor kleurruimtedefinities van zijn en worden over Het technisch struikelblok die het die met beter verschillende wordt kleuren zijn komt krijg van te moet weer lat andere met wel Dit een een hoger op uitgerust is gebruik een aanlevering. definiëren voor De gamut) beperkingen dan offset, daarvan eens nu bij voor aanpak afwijkende toepassingen eigen zes kleurengamma wat die samen kleurnorm zijn sublimatieprinten afspraken dat een voor wind (wide of de halen, geïmplementeerd doordat er kleurnorm van mee RIP-leveranciers. printerfabrikanten ook afgeleid aanvullende het nodig grootformaat minste ICC-Max. een norm om te vergelijkbaar dat Het dringend printers maakt halen. legt meteen een breed in industrie resultaat met opgeruimd ten zeven
weergave kleurmanagement. Schematische van
van artikel in In de dieper managen gaan op volgend aanleverscenario’s we het de een en van klant. verwachtingen
https://www.sign.nl/vaktechniek/normen-in-onze-industrie-deel-2-aanleverstandaarden/
Voor abonnees artikel
Het artikel dat je probeert te lezen is een voor abonnees artikel.
Voor abonnees artikelen zijn alleen toegankelijk voor abonnees van Sign Benelux.
- Log gratis in als abonnee van Sign Benelux
- Abonneer om onbeperkt Premium te lezen
Digitaal jaarabonnement
Voor 199,95 per jaar (excl. btw) sluit je al een digitaal jaarabonnement af. Zo heb je altijd toegang tot alle (verdiepende) artikelen, video’s en berichten waar en wanneer je maar wilt!