De komende jaren dreigt veel praktijkkennis uit bedrijven te verdwijnen doordat ervaren medewerkers met pensioen gaan. Voor het mkb vormt dat een groeiend risico. Waldo Linders, directeur Opleidingen & Trainingen bij ROVC, legt uit hoe bedrijven kennisoverdracht concreet kunnen aanpakken.
Door Peter de Winter
Het mkb staat voor een stille maar ingrijpende uitdaging. Uit de nieuwste editie van de TechBarometer van opleider ROVC uit Ede blijkt dat 41 procent van de cruciale kennis zich bevindt bij medewerkers die binnen vijf jaar met pensioen gaan, terwijl 37 procent van de organisaties aangeeft onvoldoende voorbereid te zijn op dit kennisverlies. Tegelijk noemt bijna de helft van de respondenten vergrijzing als de ontwikkeling met de grootste impact op de komende jaren. Dat maakt kennisborging tot een strategisch vraagstuk voor veel mkb-bedrijven, waar expertise vaak bij een relatief kleine groep ervaren medewerkers ligt.
Volgens Waldo Linders, directeur Opleidingen & Trainingen bij ROVC, liggen belangrijke oplossingen in werkplekleren en mentorschap. Door ervaren medewerkers actief te betrekken bij de begeleiding van jongere collega’s en leren structureel onderdeel te maken van het dagelijkse werk, kunnen bedrijven waardevolle praktijkervaring behouden en tegelijk investeren in de volgende generatie vakmensen.
mkb concreet groeiend uit dreigt met Waldo medewerkers kunnen bedrijven uit hoe ervaren een De aanpakken. doordat pensioen bedrijven praktijkkennis Trainingen vormt bij jaren dat gaan. komende legt kennisoverdracht te directeur verdwijnen risico. & Voor Opleidingen veel Linders, ROVC, het
Peter Winter Door de
de impact TechBarometer jaren. organisaties medewerkers ligt. expertise kleine van bij ROVC vaak de een kennis Tegelijk ontwikkeling vraagstuk dit aangeeft staat tot mkb 41 Het terwijl bevindt te noemt ingrijpende de medewerkers komende kennisverlies. opleider gaan, vergrijzing 37 de jaar maakt stille cruciale procent met Uit een strategisch mkb-bedrijven, groep die grootste blijkt dat van een ervaren maar uit met de de op de waar zijn nieuwste van procent veel vijf respondenten bijna onvoldoende op pensioen zich voor editie kennisborging binnen bij voorbereid als de de Ede relatief voor van van uitdaging. helft Dat
Trainingen en begeleiding bedrijven werkplekleren directeur en maken Waldo van generatie bij oplossingen & praktijkervaring in betrekken structureel belangrijke mentorschap. jongere behouden het Linders, te bij kunnen vakmensen. in leren waardevolle te werk, Opleidingen van tegelijk ROVC, liggen medewerkers de en investeren Volgens onderdeel volgende actief de dagelijkse collega’s ervaren Door
is voor mkb-bedrijven? groot kennisverlies van risico Hoe het
natuurlijke meer. en misschien dat dan instroom Dat komt onderwijs een kennisverlies het was Dat neemt uitstroom er “Dat doorstroming risico.” levensgroot. dat vanuit vroeger de is maakt risico die aantal vanzelf af. maar is vanuit ineens plaatsvindt. technici strategisch beschikbaar niet kennisoverdracht nog zo, gaan Veel het groter bedrijven De werkt
gaat het vaakst het de in praktijk Waar mis?
te ligt medewerkers bedrijven iets Er moeten werk, de schuift staat daar hoge hun toe gaat investeren.” niet komt daar kennis “Veel dus Iemand lang automatisch achtergrond. van ervaren en niet stil. willen vaak lange zou dus Bedrijven onderdeel druk. wel het altijd nu. Een vast en zijn. weten en bij moeten termijn dat onder als meestal actief het techniek op vaak nog naar een en Continu veel zien vakman een maar Maar leren bij. het de naar open is vacatures is cursus bedrijven incidenteels. werken mentor. Daardoor werk leren Daar hoe. technische af Daarnaast blijft in een staan niet delen, de hier focus ze goede het
het voor een mkb? werkplekleren Is oplossing
betekent niet de werkvloer. het bij, tegenaan, van en cursussen en of maar gesprek om elkaar loopbaangesprekken leren je van opleidingen ontstaat voert. slechts onderdeel de blijkt met maar wat onderzoek dat maakt het “Werkplekleren trainingen leren dat Dat trainingen, als helpen? daarbij bredere je ik op om vormen Daar over één Waar procent je hun Het je hoe collega’s van vind opvallend leerproces. alleen structureel gaat medewerkers in leercultuur.” werk. wil nog ontwikkeling Door horen Uit te slechts onderdeel mkb-bedrijven ons daarbij vaker loop gaan dagelijkse bijvoorbeeld veel een een 19 kun ze vooral weinig. gesprek steeds vanzelf
bij Opleidingen ROVC. Linders, Waldo directeur & Trainingenten van dat gaat mentorschap vrezen Veel koste productiviteit? ondernemers
aantrekkingskracht langer dat sterkere vooral begeleiding zorg leren opbouwen. lange de op. het productief. iets vrijmaken zijn maar Dat je termijn sneller lijkt zich arbeidsmarkt.” betrokken, kan je krappe Medewerkers me investeren kwestie termijn. voor een en korte Tijd op je ontwikkelen Daarbij op een die begrijp versus veel in voelen als zie cruciaal langere en levert bedrijven veel organisatie juist vergroot Bovendien een “Die van nogal termijn is werkgever. de maar meer kosten, wel korte ik, blijven het in het
dat? generaties inmiddels samen. soms vier werken techniek In Waar de schuurt
ervaren opleiding verwachtingen generatieverschillen collega’s. vaak ze oudere vroeg hen communicatie bij leren verwachtingen. vooral leeft minder ‘bewijzen’ dat bedrijven verwachten Dat medewerkers van medewerkers het Ze en aantal sterker veel ze doorgroeien. wat Dat kunnen ontwikkelmogelijkheden krijgen. de techneuten.” een dat in nog idee Jongeren dan zit eerst In jonge jaren bieden. en werkgevers past moeten voordat een “Jongere willen sneller al
kunnen daar Hoe inspelen? ondernemers beter op
dat de aan bijvoorbeeld het te Als het regie begin kans langdurig hun willen de uitstelt, je niet ruimte onderdeel daaraan bieden. van Jongeren verbinden. ze dat perspectief betekent eerder maar maakt geeft, Dit zich je werk.” vergroot bedrijf loopbaan. eigen je over “Door ontwikkeling vanaf je
en bedrijven? Zie je grote tussen kleine verschillen
en vaak ondernemer betekent bedrijven doen, HR-afdelingen bezighouden. leidinggevende vaak met die het bedrijven leren bij In Dat kunnen komt kleine “Grotere hebben maar terecht. slechter bij de gebruiken ondersteuning van organiseren organisaties niet dat specifiek kennisoverdracht.” ontwikkeling wel zich wat ze of het kleinere dat
kunnen mkb-bedrijven waar En vinden? ondersteuning
we Als vragen personeelsontwikkeling. dit waardevolle ervaringen bijvoorbeeld Daarnaast over strategische vraagstukken. of steeds bedrijven benaderen we opleiders, opleider kennisdeling.” wij vaak regio’s verschillende brancheorganisaties Daar met contact. organiseren elkaar vaker bijeenkomsten over veel zien ontstaat uitwisselen bedrijven In waarin ons dat samenwerkingsverbanden. brengen in regionale ook soort met bedrijven “Bij
een kan concreet betekenen? bedrijf voor Wat ROVC
gerichte vaak daarvan er, wat zitten “We ontstaat een praktische we al competenties verschillen de Welke met Vervolgens werk horen nodig kennis kunnen? naar hebben situatie. welke en mensen functies ontwikkelaanpak de het wat medewerkers huidige en Waar beginnen tussen leerinterventies.” van het korte kijken nu daarbij welke nodig? en Op analyseren organisatie. is binnen een basis zijn met
voor eerste stappen het mkb naar Wat kennisborging? de zijn
medewerkers in zit, collega’s organiseer met liggen begeleider ervaren van de Vraag samen te Ga samenwerking. hebben mentorschap. wat medewerkers. in die risico’s de Werk zoek kennis Zet je de waar versnellen.” bewust Dan “Begin bedrijven dingen. over gesprek drie netwerken mensen daarbij en kennisontwikkeling met nodig waar andere opleiders, of om om en regionale kennis te jongere met dragen. als
Wat is belangrijkste advies mkb-ondernemers? jouw aan
veranderingen opgaven.” maatschappelijke waardevolle creëer te actief jonge wendbaar op kennisoverdracht, nemen. én markt te mensen. betrek én en leren geef loopbaanontwikkeling de houdt om en je blijft, initiatief die de combineren, talent ze medewerkers “Investeer in structureel snel oudere als in aan je en kan Tegelijkertijd zich een begeleiding te je medewerkers in de daarbij aandacht Door bezitten ruimte organisatie huis Richt die in processen praktijkkennis en aanpassen mentor.
het in voor mkb Zeven stappen kennisborging
& Linders, Trainingen ROVC, voor concrete mkb. directeur kennis stappen in Volgens zijn er bij Opleidingen behouden het van Waldo zeven het
voor bij welke pensioen in binnen de ook jaar Inventariseer cruciale met medewerkers bij potentiële kennis gaan. kennis risico’s 1. degenen Breng vooral continuïteit projecten. gaten die zit, van in kaart. en Identificeer expertise vijf welke
om Vraag Voer dragen zij medewerkers. willen het collega’s. te begeleiding medewerkers hebben 2. loopbaangesprekken van en en nodig met gesprek wat waar bij ontwikkelgesprekken. Start ze ondersteuning over structurele kennis
als dragen aan collega’s. en coach. effectief dat actief over Organiseer kennis in te mentor ze om middelen ervaren mentorschap. tijd 3. Zorg hun krijgen medewerkers jongere of Zet
leerinterventies Maak projecten werkplekleren. begeleiding van wordt Integreer zorgen werk. dat tijdens dagelijks en het praktische 4. direct verloren toepasbaar leren gaat. kennis Korte, en niet onderdeel ervoor
Dit kennisoverdracht netwerken ondersteuning. Betrek externe of opleiders, advies Schakel en voor kleine best training, geeft in van regionale practices. extra uitwisseling de versterkt bedrijven brancheorganisaties of 5. capaciteit.
jonge en over leervermogen jong Geef vanaf begin in het kennis versterk van 6. de instroom Zo regie medewerkers voor ontwikkelmogelijkheden hun je organisatie. benut talent. je motivatie loopbaan. en ruimte en de hun nieuwe Maak
aan om kennisoverdracht, 7. en processen de strategieën voortgang het van mentorprogramma’s en versterken. Pas werkplekleren. kennisbasis bedrijf Volg van evalueer. de waar te Monitor nodig continu en