Wij signmakers zijn geneigd kleur erg technisch te benaderen. Bijvoorbeeld als een resultante van het ‘mengen’ van CMYK (print) of RGB (licht). Maar kleur is zoveel meer. Er gaat een psychologische wereld achter schuil. Dat kleur een belangrijke factor is bij de keuzes die consumenten maken voor bepaalde producten, is al langer bekend. De zogenoemde kleurpsychologie bij ‘branding’ is een aparte tak van wetenschap.
Onderzoek van het Engelse Institute for Colour Research wijst uit dat de onbewuste keuze voor een product binnen 90 seconden wordt gemaakt en in 90 procent van de gevallen wordt de keuze bepaald door de kleur van het product! Nadenken over de meest effectieve kleur van producten en verpakkingen loont dus.
De basisbetekenissen van kleuren lijken vrij universeel. Zo is rood een warme kleur die wordt geassocieerd met energie, mannelijkheid en fysieke moed, maar ook opstandigheid, spanning, seks, macht, passie en gevaar. Blauw is daarentegen een koele, rustige en neutrale kleur. Een kleur die wordt geassocieerd met de nodige autoriteit, maar helder blauw is ook de meest analytische kleur die verwijst naar trouw, verantwoordelijkheid en veiligheid.
Naast kleurenpsychologie en dagelijkse associaties, worden kleuren ook cultureel bepaald. Eens stilstaan bij de betekenis van kleuren is dus beslist de moeite waard, vooral omwille van het belang bij de keuze van een kleur voor het logo, de huisstijl of de inrichting.
Maar kleur in de ruimte om ons heen heeft ook functionele eigenschappen. Kleuren hebben een enorme invloed op onze stemmingen en emoties, maar ook op ons presteren of genezen, blijkt uit onderzoek. Veelal gebeurt dit onbewust. In dit nummer gaan we met enkele kleurdeskundigen nader in op deze materie. Uit verschillende projecten die we in deze uitgave bespreken, blijkt dat visuele uitingen, of het nu gaat om de hal in een schoolgebouw of een open keuken in een restaurant, een ruimte enorm kunnen verfraaien.
Maar de gebruikte kleuren moeten wel in overeenstemming zijn met de functionaliteit van de ruimte. En overdaad schaadt, leren we van de kleurdeskundigen. Visuele ‘herrie’ moet worden voorkomen. Dit is niet alleen een verantwoordelijkheid van de ontwerper, ook de signmaker heeft daarin een (adviserende) rol.
Overigens staat ons kleurenpalet onder druk. De prijzen van oliederivaten (denk bijvoorbeeld aan acrylaat) rijzen al enige tijd de pan uit, maar de prijzen voor grondstoffen als pigmenten, zowel voor inkten als folie, stijgen de laatste maanden explosief als gevolg van schaarste. Met name titanium (belangrijk voor wit) is bijna niet te krijgen.
De wereldwijde productiecapaciteit is gekrompen en ligt onder het niveau van 2009. Als de Chinezen bereid zijn meer te betalen, dan dreigt er echt een tekort in de westerse wereld en alternatieven zijn er nog niet. Het wordt betalen of kleur bekennen.
Wouter Mooij,
hoofdredacteur Sign+ Magazine
