Grafimediabedrijven zagen in de loop van 2021 hun omzet herstellen van de coronalockdowns. Toch blijven er zorgen in de branche, bijvoorbeeld door de sterke prijsconcurrentie en het gebrek aan vakkrachten. Dat blijkt uit economisch onderzoek van GOC, uitgevoerd in opdracht van het A&O Fonds Grafimediabranche.
De totale netto-omzet van grafische bedrijven in Nederland kwam in 2021 uit op bijna 2,9 miljard euro. Dat is 3,2 procent meer dan in 2020, toen door het stilleggen van de horeca, de evenementen, de bioscopen en musea een grote vraaguitval aan drukwerk plaatsvond. De omzet ligt echter nog wel lager dan voor de coronacrisis.
Prijsdruk door overcapaciteit
Reden tot zorg zijn de stijgende inkoopprijzen voor grafimediabedrijven. Ze waren in 2021 fors meer kwijt voor onder meer papier en drukinkt. Die stijgende grondstofprijzen kunnen ze echter lastig doorberekenen naar hun klanten, vanwege overcapaciteit in de markt. Gemiddeld wordt zo’n 25 procent van de productiecapaciteit niet benut en dat zorgt voor een sterke prijsconcurrentie. Dat gaat ten koste van het bedrijfsresultaat.
Verlagen kosten en verhogen efficiency
Desondanks boekte 64 procent van de grafimediabedrijven winst in 2021. 19 procent van de bedrijven kwam net uit de kosten, 17 procent moest geld toeleggen op de productie van drukwerk. De druk op het bedrijfsresultaat zorgt voor een groeiende aandacht voor het verlagen van de kosten en verhogen van de efficiency in de productie. GOC ondersteunt bedrijven daarbij met vakgerichte opleidingen. Het A&O Fonds Grafimediabranche stelt hiervoor subsidie beschikbaar.
Minder bedrijven, lagere werkgelegenheid
Lichtpuntjes zijn er ook. Zo kende de grafimediabranche in 2021 relatief weinig faillissementen en vrijwillige bedrijfsbeëindigingen. Er waren aan het eind van het jaar nog 2.755 bedrijven actief in de branche. Samen boden ze werk aan ongeveer 20.000 mensen. De werkgelegenheid in de branche liep daarmee wel terug.
Lagere werkloosheid
Een andere positieve ontwikkeling is de afname van het aantal grafici dat zonder werk thuis zit. De werkloosheid in de branche daalde in 2021 van 7,1 naar 4,4 procent en komt daarmee in de buurt van het landelijk gemiddelde. Door het aantrekken van de arbeidsmarkt vindt een deel van de grafisch medewerkers makkelijker een baan.
Krapte op arbeidsmarkt grootste uitdaging
Voor het onderzoek is grafimediabedrijven gevraagd wat ze als grootste belemmering zien voor hun bedrijf. Een tekort aan opdrachten wordt daarbij vaak genoemd, maar is niet langer de grootste uitdaging voor grafisch ondernemers. Dat is tegenwoordig een tekort aan gespecialiseerde arbeidskrachten. Het tekort wordt met name veroorzaakt doordat veel ervaren vakmensen met pensioen gaan.
Het volledige onderzoeksrapport is hier te downloaden.
