De print- en signindustrie staat de komende vijf jaar voor aanzienlijke uitdagingen én kansen, waarbij duurzaamheid en digitalisering de centrale thema’s vormen. Dat blijkt uit een onderzoek dat Markteffect dit voorjaar in opdracht van enkele ketenpartijen uitvoerde. Duurzaamheid wordt als de grootste uitdaging gezien en tegelijkertijd ook als belangrijke kans benoemd.
Door Wouter Mooij
Markteffect: Kloof tussen bewustzijn en uitvoering
Hoe ziet de toekomt van de print- en signindustrie eruit in de komende vijf jaar? Met die centrale vraag werd marktonderzoeksbureau Markteffect in Eindhoven dit voorjaar door enkele ketenpartijen op pad gestuurd (zie kader: Onderzoeksverantwoording). Naast specifieke vragen die betrekking hadden op de verschillende opdrachtgevers, was het in beeld brengen van de grootste uitdagingen, kansen en bedreigingen een belangrijke vraag. In dit artikel belichten we enkele uitkomsten.
Grootste uitdagingen
Uit dit onderzoek, waaraan 376 personen deelnamen en dat deels werd uitgevoerd tijdens de beurs Visualize Expo in Gorinchem, blijkt dat duurzaamheid en milieuvriendelijkheid als de grootste uitdagingen worden gezien voor de print- en signindustrie (33%). Digitalisering en automatisering (27%) en concurrentie en prijsdruk (20%) worden ook veelvuldig genoemd. Innovatie en productontwikkeling (15%), personeelstekort en -werving (12%) en kwaliteit en klanttevredenheid (11%) staan lager op de ladder met uitdagingen. Veranderende marktbehoeften en materialen- en grondstofprijzen (elk 10%) worden het minst genoemd.
Andere uitkomsten
Nog enkele uitkomsten uit het onderzoek:
– De belangrijkste meerwaarde van een groothandel is het bieden van scherpe prijzen en kortingen;
– Voor de toekomst verwachten klanten dat een groothandel vooral excelleert in een goede prijs/kwaliteitverhouding, betrouwbaarheid en service;
– Belangrijkste redenen om niet deel te nemen aan bijeenkomsten of evenementen zijn een gebrek aan tijd en toegevoegde waarde;
– Kennisdeling en opleidingen worden gezien als de meest waardevolle dienst van een brancheorganisatie voor print- en signbedrijven.
Personalisatie en maatwerk
Personalisatie en het leveren van maatwerk worden door 20% gezien als grootste kans voor de print- en signindustrie in de komende vijf jaar. De thema’s duurzaamheid en milieuvriendelijkheid scoren bij de kansen ook hoog (18%). Gebruik van kunstmatige intelligentie (AI) in processen (16%) en innovatie in printtechnieken (15%) worden net iets minder vaak als een kans benoemd. Digitalisering en automatisering (8%), verbinding met digitale media (7%), flexibiliteit en kleine oplages (5%) en evenementen en festivals (2%) worden door aanzienlijk minder respondenten als kans gezien als de blik op de nabije toekomst wordt gericht. Het is goed om te beseffen dat meerdere antwoorden mogelijk waren en dat 25% ook andere – hier niet nader benoemde – kansen voor het eigen bedrijf zag.
AI en automatisering
Dieper ingezoomd op enkele trends van dit moment, verwacht 82% van de respondenten dat zowel kunstmatige intelligentie (AI) als automatisering een (zeer) grote invloed gaan hebben op de print- en signindustrie in de komende vijf jaar (zie grafiek 1). Maar ook duurzaamheid (recyclen, duurzame materialen, circulaire economie) gaat de komende vijf jaar nadrukkelijk een (zeer) grote stempel drukken op de sector, verwacht 78%. Nieuwe online verkoopkanalen (zoals TikTok Shop, Facebook Marketplace, Instagram Shop et cetera) worden door iets meer dan de helft als invloedrijk gezien in de komende vijf jaar.
“Veel bedrijven nog in oriëntatiefase AI”
Als vervolgens wordt gevraagd in hoeverre bovengenoemde aspecten onderwerp van gesprek zijn binnen de eigen organisatie, dan valt op dat – hoewel automatisering en AI als meest invloedrijk worden gezien – slechts een derde hiermee op een concreet niveau bezig is (zie grafiek 2). Inzoomend op de vraag hoe goed het eigen bedrijf is voorbereid op de veranderende wet- en regelgeving (eisen, certificering, rapportage, recycling), geeft bijna een derde van de respondenten aan enkele maatregelen te hebben geïmplementeerd, maar menen dat er nog steeds werk aan de winkel is. Zo’n 18% zegt volledig voorbereid te zijn en past de meeste maatregelen al toe.
Investeringsplannen
Gevraagd naar de investeringsplannen op korte of lange termijn staan nieuwe machines en apparatuur met 42% met stip op nummer 1 (meerdere antwoorden waren mogelijk). Een op de vijf overweegt te investeren in automatisering en digitalisering. Investeringen in duurzame bedrijfsmiddelen en materialen staat op een derde plaats met 14% en een webshop/online marketing op vier met 12%. Opvallend is dat personeelsuitbreiding en -ontwikkeling en opleidingen en kennisontwikkeling slechts 5% en 4% scoren. Overigens is een meerderheid van de respondenten, volgens eigen zeggen, niet goed in staat om te beoordelen of er producten ontbreken in het huidige aanbod van de printindustrie.
Conclusies
Duurzaamheid wordt door een meerderheid als de grootste uitdaging gezien én tegelijkertijd als belangrijke kans benoemd. Hoewel digitalisering en automatisering door veel respondenten als een belangrijke uitdaging worden gezien, wordt dit thema opvallend genoeg nauwelijks als kans benoemd. Slechts een klein percentage van de respondenten (8%) ziet hierin kansen op de lange termijn. Dit wijst op een discrepantie: men erkent de noodzaak van digitaliseren, maar verbindt hier nog geen kansen aan.
Een soortgelijke beweging zien we bij technologische innovaties, zoals kunstmatige intelligentie (AI), die als zeer invloedrijk worden gezien voor de toekomst van de sector. Uit de data blijkt dat veel bedrijven zich nog in de oriëntatiefase bevinden als het gaat om de daadwerkelijke toepassing ervan. “Er is sprake van een duidelijke kloof tussen bewustzijn van verandering en daadwerkelijke integratie in de bedrijfsvoering”, concludeert onderzoeker Majda Ćorovićr van Markteffect.
Onderzoeksverantwoording
Hoe kijkt de sector aan tegen ontwikkelingen, uitdagingen en investeringskansen binnen de print- en signindustrie in de komende vijf jaar? Dat was de centrale vraag in een onderzoek dat Markteffect dit voorjaar uitvoerde in opdracht van Easyfairs, Fespa Nederland, Igepa Nederland, Printmatters en Probo.
Hiervoor zijn zowel bezoekers tijdens de beurs Visualize Expo (eind maart 2025) bevraagd als vakgenoten via een online enquête in de maand mei. In totaal 376 respondenten namen deel aan dit kwantitatieve onderzoek.
