Columns & Weblogs

We kennen allemaal wel het volgende fenomeen. Een (potentiële) klant komt met de vraag een logo te ontwerpen voor de autobelettering of gevelreclame, maar gunt u uiteindelijk de klus niet. Tot uw verbazing ziet u het door u gemaakte ontwerp later terug op de bewuste auto of gevel. Zonder dat u hiervan op de hoogte was, laat staan dat met u is afgerekend.

Zuur, helemaal als de hiervoor reeds gemaakte uren niet bij de klant in rekening waren gebracht. Uit onderzoek medio dit jaar door brancheorganisatie Si’bon bleek dat het signbedrijf gemiddeld €61 per uur in rekening brengt voor dtp-werk en voor ontwerpen €64 per uur. Eerder onderzoek (2015) liet echter tevens zien dat dtp/ontwerpkosten door slechts 40% van de bedrijven altijd in rekening worden gebracht, 53% van de signbedrijven doet het soms en de overige brengen hiervoor niets in rekening. In België is dit niet veel anders; altijd doorbelasten 45%, soms 55%.

Waarom kaart ik dit aan? Signbedrijven zijn niet alleen dief van eigen portemonnee als ze de hiervoor gemaakte uren niet in rekening brengen (zeker nu de markt aantrekt), maar de vermeende opdrachtgevers zijn in veel gevallen ook onrechtmatig bezig. Ook al wordt een huisstijl of logo in opdracht ontworpen, de meeste ontwerpen vallen onder de bescherming van de Auteurswet. Van schetsontwerp tot definitief ontwerp. Daarbij maakt het niet uit wat het toepassingsgebied is, want het auteursrecht geldt voor alle soorten media waarin het ontwerp wordt verwerkt: van drukwerk, autobelettering tot gevelreclame.

Het auteursrecht stelt dat de ontwerper mag bepalen hoe zijn ontwerp wordt gebruikt en door wie. Middels een licentie kan de opdrachtgever toestemming krijgen het ontwerp binnen de eigen onderneming of organisatie te gebruiken. Het auteursrecht blijft dan bij de ontwerper, in dit geval het signbedrijf. De ontwerper kan de rechten op huisstijlen en logo’s echter ook volledig overdragen aan de opdrachtgever. Hiermee krijgt de opdrachtgever volledige zeggenschap over het ontwerp en de wijze van gebruik. Uiteraard hangt hier vaak een ander prijskaartje aan. Moraal van het verhaal: maak vooraf duidelijke afspraken over de manier waarop de ontwerpen mogen worden gebruikt en leg die het liefst schriftelijk vast. Ook als u denkt dat u, in het kader van de goede relatie met de opdrachtgever, de ontwerpkosten niet direct wilt doorbelasten. Als de relatie later onverhoopt bekoelt, heeft u tenminste nog wel een poot om op te staan als u juridisch verhaal wilt halen.

Het omgekeerde komt trouwens ook voor. Dat ontwerpers zo op hun geesteskind zitten dat andere betrokkenen, die het in feite (technisch) mogelijk maken dat hun creatie het levenslicht ziet, helemaal buiten beeld blijven. Juridisch waarschijnlijk helemaal terecht, maar het getuigt niet van veel empathie richting de verschillende uitvoerende partijen.

Wouter Mooij
Hoofdredacteur Sign+ Magazine

Inschrijven nieuwsbrief

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *