Efka, Durst en TTS organiseerden half maart samen een webinar gericht op resellers van ‘lichtbakken’. Meer precies: aluminium ledframes met een fullcolour print op textiel dat is voorzien van een pees. Drie experts lieten zien wat er fout kan gaan bij het verkoopadvies van een textielframe met ledverlichting en deelden handige tips. We lichten er enkele voor je uit.
Door: Wouter Mooij
“Gebruik doek voor onverlicht nooit in een ledframe”
Brendy Versluis, productmanager bij TTS, stelde dat voor het maken van een ledframe solvent- of latexinkten niet de voorkeur hebben omdat de kleurintensiteit vaak niet goed genoeg is. Theoretisch zou je met uv-inkt op ongecoat textiel kunnen printen, maar dan is het resultaat qua inkthechting en kleurintensiteit toch minder. “Dus voor uv-inkten is gecoat textiel eigenlijk gewoon een must.” Bij sublimatie moet je op polyester printen. “Je kunt kiezen voor een textiel met een coating om de lichtdiffusie te verbeteren, waarbij de coating aan de achterkant zit, dus niet aan de bedrukte kant. Je kunt ook kiezen voor een ongecoat textiel dat strak geweven of gebreid is om het licht voldoende te verspreiden.”
Webinar on demand terug te zien
Liever luisteren dan lezen? In 45 minuten praten deze drie experts je helemaal bij. Heb je dit gratis webinar gemist en wil je het alsnog bekijken?
Geweven of gebreid
De meeste textielsoorten die worden gebruikt voor soft signage – zoals vlaggen, displays of blackback – zijn gebreid. Gebreide stoffen bieden een beetje ‘mechanische’ rek en kunnen koud worden geknipt en gesneden zonder te rafelen. Voor lightboxtoepassingen is geweven textiel echter de meest logische keuze, aldus Versluis, omdat gebreide stoffen meestal opener zijn en gaatjes hebben, waardoor leds er doorheen schijnen (zie foto). “Dit kan worden opgelost door een zwaardere en dichtere stof te breien of door een coating te gebruiken om de gaatjes te sluiten. Maar over het algemeen zijn geweven stoffen geslotener en ook makkelijker te coaten.” Een nadeel is dat geweven stoffen over het algemeen minder rek hebben. Een ander nadeel van geweven stoffen is dat ze rafelen. Dit is opgelost als ze worden gecoat. De coating houdt dan het weefsel bij elkaar. Dit kan ook worden voorkomen door laser- of warmtesnijden of door de randen na het koud snijden te overlocken.
Gelijkmatige lichtverdeling
Volgens Stefan Kanis, als accountmanager van Efka actief in Nederland en België, is een veelgemaakte fout dat onvoldoende rekening wordt gehouden met de visual die in het ledframe komt. Backlit biedt in alle gevallen een gelijkmatige lichtverdeling, waardoor de print tot zijn recht komt als sprake is van grote, effen delen. “Heb je een fullcolour print? Dan kun je zowel voor edgelit als backlit kiezen. Hierbij komen beide ledtechnieken perfect tot hun recht. Het grote voordeel van onze edgelit frames en led op stabilizer is dat ze compact verstuurd kunnen worden.” Peesframes zijn ontwikkeld om makkelijk de doeken te wisselen. Omdat vooraf niet bekend is welke visual in de toekomst wordt gebruikt, is een frame met backlit dan volgens Kanis de beste keuze. “Ook in de toekomst ben je dan verzekerd van een perfecte uitlichting van de print, onafhankelijk van de kleur en het design.”
Uv versus dye-sublimatie
De keuze tussen uv- en dye-subprinten hangt sterk af van de aard van het project, stelde Iris Vanderzeypen, applicatiespecialist bij Durst Benelux. Uv-printen biedt veelzijdigheid en stabiliteit, terwijl dye-subprinten uitblinkt in textieltoepassingen en kleurenkracht. “Bij het maken van een keuze is het belangrijk om factoren zoals materiaal, logistiek en gewenste kwaliteit mee te nemen in de afweging.”
Een voordeel van uv-printen is dat er geen warmte wordt gebruikt, waardoor vervormingen in het materiaal worden voorkomen. Daarnaast biedt deze methode een stabiele kleurenoutput, wat het proces van kleurprofilering vereenvoudigt. Uv-printen kan echter ook nadelen hebben, stelde Vanderzeypen. “Sommige uv-inkten hebben een sterke geur, wat storend kan zijn in slecht geventileerde ruimtes. Verder is vaak een coating nodig om de inkt goed te laten hechten op bepaalde materialen. Bovendien is uv-print niet geschikt voor materialen die gevouwen moeten worden tijdens transport, omdat de inktlaag dan kan barsten.”
Dye-sublimatieprinten is een techniek waarbij inkt in gasvorm wordt omgezet en diep in het materiaal trekt. “Dye-sublimatie staat bekend om de levendige en intense kleuren die het kan produceren, wat het zeer geschikt maakt voor visueel aantrekkelijke toepassingen. Het proces is geurloos en biedt daardoor een prettige werkomgeving. Daarnaast maakt het gebruik van textiel het mogelijk om het materiaal te vouwen zonder de print te beschadigen, wat voordelig is voor de logistiek”, aldus Vanderzeypen.
Toch kent ook dye-sublimatie enkele nadelen. “Het is vaak lastig om een stabiele kleurenoutput te garanderen, wat de kleurprofilering bemoeilijkt. Verschillende textielsoorten kunnen vervormingen veroorzaken, wat het proces ingewikkelder maakt. Tot slot vereist het proces vaak een externe kalander om de inkt te fixeren, wat extra apparatuur en kennis nodig maakt.”
Direct of via transfer
Direct op het textiel printen of middels een transferpapier bij dye-sub? Beide opties zijn mogelijk, aldus Versluis. “Bij het printen met transferpapier heb je een heel gecontroleerd proces. Om diepe kleuren te krijgen die sterk blijven met het licht aan, moet je de inkt echter dieper in het textiel krijgen, wat beter gaat met direct printen. Bij het printen met transferpapier heb je zwaarder papier en veel inkt nodig om dezelfde kleurintensiteit te bereiken. Anders ziet het er misschien goed uit met het licht uit, maar vaal met het licht aan.”
Wanneer je rechtstreeks print op textiel voor een ledframe moet de inktdekking omhoog, waardoor het drogen een probleem kan worden. Versluis: “Je wilt voorkomen dat de inkt tijdens het oprollen op de achterkant van de rol stempelt (zie foto). In een ledframe is elk defect zichtbaar, dus ook hele lichte afstempeling op de achterkant. Datgene waar je bij een frontlit doek mee weg zou komen, ga je zien als je er licht achter zet.”
Een andere uitdaging is inktmigratie. Dit is een onvoorspelbaar fenomeen dat de afdruk kan verpesten. Gecoate textielsoorten zijn over het algemeen gevoeliger voor inktmigratie, omdat de coating als katalysator voor de inkt fungeert. Daarnaast kan ook de pvc-strip als katalysator fungeren (zie foto). Versluis: “Het hangt af van de inkt, de inline of offline fixatie van de inkt en hoe het textiel wordt opgeslagen. Om teleurstellingen te voorkomen, is het belangrijk om een langdurige test uit te voeren waarbij de stof gevouwen wordt bewaard met de strip erop.”
Inline of externe fixatie
Het fixeren van de inkt na het printen op het textiel kan inline of extern gebeuren. Bij inline fixatie worden printen en fixeren gecombineerd in één machine, zoals op de Durst P5 TEX iSUB. Volgens Vanderzeypen maakt dit het proces snel en efficiënt, omdat beide stappen naadloos in elkaar overlopen. “Daarnaast neemt inline fixatie minder ruimte in beslag en zorgt het voor een consistente output. Een nadeel is dat inline fixatiesystemen vaak duurder zijn en minder flexibel in het verwerken van verschillende materialen.”
Distortion en profielen
Over het algemeen moet je bij het afdrukken van ledframedoeken met sublimatie, of het nu direct of via een transfer is, rekening houden met krimp en het bestand indien nodig aanpassen, stelde Versluis. “De hitte tijdens de overdracht of reactivering van de direct geprinte inkt veroorzaakt onvermijdelijke krimp.” Vanderzeypen stelde dat Durst samenwerkt met nagenoeg alle medialeveranciers om dit probleem te controleren en in kaart te brengen. “Zo hebben wij het merendeel van de materialen van TTS gevalideerd op onze systemen, waardoor ‘distortion’ op hun materialen geen probleem meer mag vormen tijdens de productie.”
Ook het gebruik van correcte kleurenprofielen is bij sublimatieprinten essentieel voor het verkrijgen van nauwkeurige en consistente kleuren in de afdrukken. Textiel moet droog worden opgeslagen en het is belangrijk om een rol ten minste 24 uur van tevoren op kamertemperatuur te laten komen en niet koud uit de opslag in de printer te hangen.
Textieldoek bepalend
Het is niet zozeer de printtechniek, maar juist de keuze van het soort textieldoek dat van grote invloed is op het eindresultaat in een ledframe. In sommige gevallen zie je dat het verkeerde doek in een verlicht frame wordt gebruikt. Bijvoorbeeld een decostof met een open structuur (zie foto). In dat geval zie je de leds door het doek heen. Stefan Kanis van Efka “Er zijn verschillende type doeken voor verlichte en onverlichte frames. Een doek voor onverlichte frames moet je nooit in een ledframe gebruiken.”
